<title_newspaper="Sztandar Modych"> 
<title_article="W rocznic uchwalenia Konstytucji 3 Maja"> 
<author_1=Andrzej Jasiski> 
<language=pl> 
<style=press> 
<year="1952">
<month="05">
<date=1952-05-05>
 <period=d> 
<status=1_obieg>
<support=paper>
Byy to czasy upadku pastwa polskiego, czasy niesychanej ndzy chopa, ktrego panem ycia i mierci bya szlachta. Mieszczastwo nie miao adnych praw politycznych. Magnateria i bogata szlachta, rzdzce samowadnie krajem, hamoway rozwj przemysu i handlu, a co za tym idzie rozwj miast. Polska pod magnackimi rzdami bya bezbronna i bezsilna. W nastpstwie antynarodowej i stanowej polityki magnaterii nastpi w r. 1772 pierwszy rozbir Polski i kraj nasz coraz bardziej uzalenia si od caratu i junkierskich Prus. Z samych panw zguba Polakw...  pisa Staszic
Prb ratowania Rzeczypospolitej bya Konstytucja 3 maja 1791 r. Bya ona pierwszym krokiem uczynionym na drodze prowadzcej ku ocaleniu niepodlegoci Polski, ku obaleniu przegniego ustroju feudalnego. Bya ciosem wymierzonym w magnateri i zaborcw. Jej uchwalenie poprzedzia duga akcja propagandowa, prowadzona przez takich patriotw jak Leszczyski, Konarski, Rzewuski, Kotaj, Staszic i wielu innych.
Magnateria w imi swych wskich stanowych interesw walczya przeciw wprowadzeniu jakichkolwiek reform. Dlatego te Konstytucja nie zrealizowaa caego programu radykalnych patriotw. Zdoano jednak przeprowadzi ustawy, ktre wzmacniajc wadze krlewsk i znoszc liberum veto, ograniczyy samowol magnack, ktre naday prawa obywatelskie zamonemu mieszczastwu i wziy pod opiek prawa chopstwo.
Widzc, e Konstytucja zostanie uchwalona, z wielkim alem a jednoczenie z pogrk magnaci stwierdzali podobnie jak kasztelan Czetwertyski: Jeeli by za... projekt mia przechodzi, uyj przeciw gwatowi obrony, jakiej mi prawo zezwoli i bd nosi aob a do mierci, albo dopki nie doczekam lepszych Rzeczypospolitej czasw. Jeszcze dalej posun si w swoim wystpieniu na sejmie Suchorzewski, ktry stwierdzi: Chc ojczyzny broni dlatego, em wolny, a jeeli bdzie despotyzm, gardz ni i owiadczam si nieprzyjacielem Polski.
Ostatnia wypowied jest ju jasna, mniej zamaskowana. 
</support> 
</status> 
</period> 
</date> 
</month> 
</year> 
</style> 
</language> 
</author_1> 
</title_article> 
</title_newspaper> 
